۵ راهکار ایمنی کارگاه هات تپ

هات تپ عملیاتی in site و در محل محسوب می شود و از این رو می توان گفت بخش اعظم فرایندهای مربوط به آن، به خصوص فرایند اصلی مربوط به هات تپ در محل انجام کار و روی خط لوله یا مخزن انجام می شود. اما به هر حال برخی مراحل آماده سازی پروژه در کارگاه و ورک شاپ انجام می گیرد. فرایندهایی که در کارگاه انجام می شود در درجه اول ساخت اتصال و در درجه دوم آماده سازی دستگاه هات تپ خواهد بود. فرایندهای فنی این دو عمل الزامات مربوط به خود را دارد اما باید توجه داشت که ایمنی کار در کارگاه جهت همین دو فرایند الزامات خاص و ویژه خود را می طلبد.

هات تپ و آماده سازی در کارگاه هات تپ 5 راهکار ایمنی کارگاه هات تپ 20150106 134548 min e1560922001528
آماده سازی دستگاه هات تپ در کارگاه

برای این که ساخت اتصال و آماده سازی دستگاه با ایمنی بالا انجام شود توجه به برخی نکات ضروری است که در ادامه برخی از آن ها اشاره می شوند:

  1. نکته اول این است که هیچ کدام از تحهیزات و دستگاه ها و ماشین آلات در محل استقرار خود رها نباشند و حتما با حفاظ ها و ابزارهایی از این دست محافظت شوند. بسیاری از این تجهیزات خود دارای پایه های ایمن هستند و نیاز به محافظت ندارند اما دیگر تجهیزات شایسته توجهند. برای مثال دستگاه جوش سوار بر پایه ها و چرخ های خود در محل استقرار می یابد اما کسپول های اکسیژن و تحهیزات مربوط به جوش آرگون نیاز به بست در محل چرخ یا بسته شدن در هر محلی را دارند که در آن استقرار یافته اند. خود دستگاه هات تپ از این حیق شایسته بیشترین توجه است. دستگاه هات تپ یا باید روی پایه های متناسب با سایز و وزن خود مستقر شده باشد و یا در صورت استقرار روی زمین باید دو جانب آن با ابزارهای لازم ساپورت شوند تا دچارحرکت نشود. حرکت و سقوط این ابزارها می تواند هم به خود دستگاه ها آسیب برساند و هم پرسنل فعال در محیط کارگاه
  2. نکته دوم ضرورت وجود جرثقیل و سایر تجهیزات حمل و نقل ابزارهاست. اکثر ماشین آلات و ابزارهای مربوطه به عملیات hottap سنگین وزن بوده و حمل دستی آن ها هرگز توصیه نمی شود. برای مثال اتصال سه راهی در فرایند ساخت مدام باید جابجا شود تا فرایند ساخت و مونتاژ قطعات آن به درستی انجام شود. از آن جا که این اتصالات معمولاً سنگین وزن هستند توصیه می شود حتی الامکان ولو برای جابجایی جزئی آن ها از تجهیزات حمل استفاده شود. خود دستگاه هات تپ برای استقرار در محل و آماده سازی، و متعاقب آن حمل برای ارسال به مقصد در کارگاه جابجا خواهد شد. بدیهی است که وجود جرقیل برای حلم و نقل هایی از این دست ضروری است. هر گونه حمل دستی بارها و تجهیزات و ماشین آلات در زمانی که کوچک ترین آسیب بالقوه و بالفعلی روی نیروی کار تحمیل می کند توصیه نمی شود و مجریان کار باید به این نکته توجه ویژه داشته باشند.
  3. کارگاه آماده سازی فرایند هات تپ باید شرایط تنفسی مناسبی داشته باشد. این امر خصوصاً در شرایطی اهمیت بیشتری می یابد که بدانیم ساخت اتصالات اغلب با روش جوشکاری خواهد بود و آلودگی های ناشی از آن می تواند مضر باشد. بنابراین کارگاه hot tap باید دارای سیستم تهویه مناسب و در محلی عاری از آلودگی های مجتمع صنعتی باشد.
  4. محل کار هات تپ باید از تداخل های فرایندی کاملا بری باشد. هیچ عملیات موازی ای در محلی که نیم hottap در آن مشعول به کار استا نبایستی صورت گیرد. این کار نیازمند فضای اختصاصی استو این امر نه فقز به منظور تسهیل کار تیم هات تپ، بلکه به حاطر حفظ ایمنی و امنیت سایر کارکنان مجتمع های صنعتی نیز هست. از ان جا که کارکنان عادی و فاقد مهارت و آشنایی نسبت به عملیات هات تپ و الزامات آن ممکن است اشراف کافی در خصوص فرایندها، خطرات احتمالی و شدت آن ها نداشته باشند حضور ان ها در محل خطرناک خواهد بود. عملیات های ساخت اتصال و آماده سازی دستگاه هات تپ توام با حمل و نقل و جانمایی ابزارهاست. حمل این ابزارها توسط جرثقیل خطر سقوط را افزایش می دهد، جوشکاری و فرایندهای مرتبط به آن و تمامی این موارد می توانند بر نیروی کار مجاور در محیط اسیب وارد کنند. از این رو برای تمرکز بیشتر بر کار باید محل از فرایندها و نیروی کار غیر مرتبط به هات تپ تخلیه شود.
  5. کارگاهی که تیم هات تپ در آن مشغول به کار است باید پیش از آغاز کار توسط تابلوها و علایم ایمنی، تجهیزات ایمنی و مواردی از این دست آماده سازی شود. وجود کپسول اطفاء حریق، جعبه کمک های اولیه، شماره تماس های اضطراری، ابزارهای ایمنی و حفاظت کار برای نیروی انسانی، سیستم روشنایی مناسب برای کار در ساعات غیر روز و مواردی از این دست جزو الزامات است. همچنین علایم و نشانه های ایمنی نظیر مسیر خروج، مسیرهای تردد و استقرار مجاز، محل های خطرناک و آسیب رسان و این دست موارد باید کاملا نصب و مشخص شده باشند.
عملیات هات تپ پس از اماده سازی در کارگاه هات تپ 5 راهکار ایمنی کارگاه هات تپ 20150107 150912 min
هات تپ

مجری عملیات hottapping باید پیش از آغاز کار از کارگاه بازدید نماید و موادر ذکر شده را به دقت بازرسی نماید تا از ناحیه کارگاه مشکلی متوجه مجموعه نباشد. اجرای هات تپ خود فرایندی حساس و شایسته توجهات ایمنی بسیار ویژه است، ام فرایندهای پشتیبانی و آماده سازی آن نیز به همان میزان باید توجه شوند تا کلیت کار با اطمینان و منطق پیش رود. طبیعی است که یک عملیات hot tap یک عملیات زنده روی خط لوله حاوی سیال است و ضریب حطر فرایندها در آن بسیار بالاست. محیط کارگاهی در هر شرایطی محیطی امن تر و مطمئن تر از محیط عملیاتی هات تپ خواهد بود، اما این به معنای غفلت و نادیده گرفتن الزامات ایمنی در آن محل نخواهد بود. کارگاهی که فرایندهای پشتیبانی هات تپ در آنجا به انجام می رسد نیز باید به نوبه خود امکانات، اقتضائات و شرایط ایمنی خاص خود را داشته باشد. در هر صورت در این مرحله از کار مقدمات اجرای هات تپ فراهم می شود و از آن مهم تر نیروی کار در آن محل مشغول فعالیت است، بنابراین ایمنی آن به همان میزان اجرای هات تپ حائز توجه و اهمیت است.

۱۰ نکته درباره هات تپ

عملیات هات تپ همچون هر فرایند دیگری ملاحظات و نکاتی دارد که توجه به آن ها ضامن انجام یک کار خوب است. برای این که یک نیم بتواند داعیه اجرای مطمئن عملیات هات تپ را داشته باشد باید بر اساس برنامه ریزی و دستورالعمل هایی عمل کند که با توجه به موقعیت و شرایط کار تدوین شده اند.

دستگاه هات تپ و حمل به محل هات تپ 10 نکته درباره هات تپ hottap machine bandar abbas



دستگاه هات تپ حین حمل جهت انجام عملیات

انجام هات تپ پیش شرط هایی می خواهد و نمی توان بدون طرح و برنامه پیشین به سراغ آن رفت. این برنامه نکات و مواردی را گوشزد می کند که عدم رعایت آن ها ایمنی کار را به حداقل می رساند و باعث می شود تیم اجرایی هات تپ در پیشبرد امر دچار ایراد شود. برخی از نکاتی که در این حصوص باید مورد توجه قرار گیرند به شرح زیر لیست می شوند:

  1. پیش از آغاز کار همه هماهنگی ها با کارفرمای پروژه صورت گرفته شده باشد. باید به لحاظ فنی و ایمنی نظر کارفرما را جلب کرد تا بتوان عملیات هات تپ را اجرایی کرد. در برخی موارد کارفرما کل فرایند را به مجری کار هات تپ می سپرد. در این شرایط نیز باید تا جای ممکن هماهنگی های لازم را انجام داد.
  2. پیش از آغاز کار حتما باید پرمیت کتبی کار گرم هات تپ دریافت شود. پرمیت مجوزی است که از سوی کارفرما داده می شود مبنی بر این که تمامی شرایط فنی و ایمنی کار از طرف او تضمین شده است و مجری کار گرم هات تپ می تواند بدون در نظر گرفتن این متغیرها روی کار خود تمرکز کرده و هات تپ گیری را آغاز کند.
  3. بازدید محیط کار از شروط اساسی در هات تپ است. برای این که بتوانیم کار را با اطمینان انجام دهیم محیط و فضای کار باید مطمئن و ایمن باشد. اگر کار در فضای حفاری انجام می شود باید نسبت به استانداردهای حفاری و الزامات آن توجه داشت. اگر کار در ارتفاع انجام می شود باید نسبت به مسیر تردد و نحوه تعبیه مسیر و محل استقرار نیروی کار حساسیت به خرج داد. باید نسبت به فضای مورد نیاز برای دستگاه هات تپ و نیروی کار جهت انجام هات تپ توجه داشت.
  4. از نکات دیگر برای انجام کار گرم هات تپ تهیه تجهیزات و ابزارهای مناسب و کافی برای انجام کار است. عملیات hot tap هم به ابزارآلات کمکی نیاز دارد، هم به ابزارهای اندازه گیری، هم به تجهیزات تست و آزمون. تمامی این تجهیزات باید کالیبره شده باشند تا نسبت به اندازه گیری داده ها دچار گمراهی نشویم.
  5. کار گرم هات تپ در صورتی به درستی انجام خواهد شد که نیروی کار متبحر و کارآزموده در تمامی مراحل آن دخیل باشند. هر یک از مراحل هات تپ حساسیت های خاص خود را دارد و متولی آن باید کسی باشد که بتواند از پس الزامات و استانداردها آن برآید. چه بسیار فرایندهایی که به خاطر عدم اشراف بخشی از تیم مدیریتی، فنی و مهندسی، طراحی و اجرا دچار آسیب ها وایرادات جبران ناپذیری شده اند.
  6. علاوه بر صحت کیفیت ماشین آلات و ابزارها، فرایند آماده سازی آن ها نیز باید به درستی صورت گرفته باشد. برای مثال هر چقدر دستگاه هات تپ دارای کیفیت و استانداردهای لامز باشد اما نیروی کار حاضر در پروژه نسبت به آماده سازی آن اهمال کنند یا دانش فنی آماده سازی آن را نداشته باشند، فرایند دچار آسیب و ایراد خواهد شد. مجری کار باید نسبت به ابزارها دانش و تخصص کافی را داشته باشد تا به بهترین نحو آن ها را آماده کند.
  7. عملیات هات تپ فرایندهای اصلی و اجرایی، آماده سازی و پشتیبانی، طرح و برنامه و مهندسی، و نیز مدیریت و نظارت را می طلبد. این مجموعه فرایندها در کنار همدیگر یک کل با یک هدف مشخص را پیگیری می کنند و زمانی می توان نسبت به نیل به این هدف مشترک امیدوار بود که یک همنوایی  و همگنی در این مجموعه ها و زیرفرایندها وجود داشته باشد. به عبارتی دیگر این اجزای یک کل باید ذیل مکانیزم های سیستمی در فرایندی خودکار با یکدگر هماهنگ و همنوا شوند تا هدف اصلی که جلب رضایت مشتری با انجام کار خوب می باشد تحقق پیدا کند.
  8. هات تپ در شرایطی انجام می شود که خط لوله دارای حداقل فشاری از جانب سیال باشد. عملیات انشعاب به روش hot tap بدون وجود این فشار امکان پذیر نیست و از این رو تیم مهندسی باید محاسبات و پیش بینی های لازم در این خصوص را انجام دهد تا کار در شرایطی انجام شود که از این حیث خط دارای سیال باشد. کارفرما نیز تنها زمانی قادر به دادن پرمیت است که این حداقل فشار از جانب سیال تضمین شده باشد.
  9. هات تپ نیازمند تهیه و تدارک و آماده سازی تجهیزات و تیم ایمنی و فنی است. عملیات انشعاب گرم را زمانی می توان به انجام رساند که تجیهزات اطفاء حریق، آتش نشانی، کمک های اولیه و نیازهای واکنش در برابر شرایط اضطراری در آن لحاظ شده باشند. در صورتی که حساسیت کار بالا باشد اعزام تیم آتش نشانی و آمبولانس برای کمک رسانی امدادی سریع توصیه می شود. عملیات hottapping یک فرایند زنده روی خط لوله حاوی سیال است و احتمال بروز اسیب های جدی در صورت رخداد خطاهای ولو کوچک در آن وجود دارد. از این رو پیش بینی و تعبیه این موارد پیش از آغاز عملیات جزو الزاماتی است که در کار باید بدان ها توجه داشت.
  10. کلیه مراحل کار باید زیر نظر بازرسینی انجام شود که خود مجری هات تپ تهصیص داه است. بدیهی است که کارفرما در این خصوص حساسیت های خود را خواهد داشت و بازرسی های لازم را به انجام خواهد رساند اما این به معنای سلب مسئولیت مجری هات تپ از وظایف خود نیست. خساسیت و ریسک بالای کار hot tap و همچنین پرنسبیب ها و اصول حرفه ای در اخلاق کار اقتضا می دارد که مجری عملیات هات تپ کلیه مراحل را تحت بازرسی و نظارت با روش ها و رویه های تخصصی و حرفه ای به انجام برساند.
عملیات هات تپ  هات تپ 10 نکته درباره هات تپ IMG 1148

اجرای عملیات هات تپ

نکات ذکر شده سرفصل های ده گانه ای است که اهم الزامات hottap را نشانه می گیرد. این در حالی است که متغیرهای مربوط به عملیات هات تپ بسیار پرشمار هستند و نمی توان آن ها را به نکات فوق خلاصه کرد. هر یک از مراحل و فرایندها به نوبه خود دارای متعیرها و زیرشاخه هایی است که توجه به تکاتک آن ها ضروری است. مجری هات تپ در صورت تسلط به این شاحص ها و معیارها قادر خواهد بود مراحل کار را با بیشترین اطمینان و ایمنی به انجام برساند.

دستگاه هات تپ و انشعاب گرم

برای انجام یک عملیات موفق انشعاب گرم نیاز به دستگاهی داریم که هم امادگی فنی کار برایش فراهم شده باشد و هم توانمندی لازم برای این که کار را به انجام برساند را داشته باشد. به عبارتی دو فاکتور در انجام صحیح انشعاب گرم توسط دستگاه هات تپ باید لحاظ شود:

  • دستگاه هات تپ خود قابلیت و توان انجام کار مورد نظر داشته باشد
  • آماده سازی و تجهیز دستگاه هات تپ به درستی انجام شده باشد.

یک عملیات زمانی با موفقیت انجام خواهد شد که کلیه زمینه های آن فراهم شده باشد. ابتدا به ساکن دستگاه هات تپ باید قابلیت انجام کار را داشته باشد. در این صورت است که می توان با تجهیز آن عملیات انشعاب گرم را به انجام رساند. اگر دستگاه فاقد قابلیت های اولیه لازم باشد یا باید از انجام کار گرم توسط دستگاه دست کشید یا راهی برای توانمندسازی آن پیدا کرد. در ادامه به معیارهایی که توازن میان عملیات انشعاب گرم و دستگاه هات تپ برقرار خواهد کرد اشاره می شود:

دستگاه هات تپ:

اشاره شد که شرط انجام صحیحی عملیات انشعاب گرم دستگاه هات تپ متناسب با کار است و دستگاه هات تپ باید پایه و اساسی آنچنان داشته باشد که بتواند از پس ویژگی های فنی خط لوله و سیال برآید. چنان که واضح است هیج انشعاب گیری گرم از جانب لوله و سیال به دستگاه فشار وارد خواهد شد و اگر دستگاه توان تحمل آن را نداشته باشد عملیات ناموفق باقی خواهد ماند.

دستگاه هات تپ باید در درجه اول بتواند سایز مورد نظر برای انشعاب گیری را بزند. این دستگاه ها در مدل ها و سایزهای مختلف تولید و روانه بازار می شوند و برای انجام یک کار خود باید دستگاهی را انتخاب کرد که قابلیت انشعاب گیری در سایز مورد نظر را داشته باشد. برای مثال نمی توان برای انشعاب گیری ۱۲ اینچی از دستگاهی استفاده کرد که تا ۶ اینچ قابلیت دارد.

دستگاه هات تپ باید طول کافی برای پیشروی و برش کامل لوله را داشته باشد. در غیر این صورت طبیعتاً انجام عملیات انشعاب گرم ناقص باقی خواهد ماند. در مواقعی نیاز به پیشروی بیش از اندازه متعارف دستگاه هات تپ خواهد بود. در این دست شرایط باید محاسبات دقیق برای بدست آوردن میزان پیشروی لازم انجام گرفته، و برآورد که کدام دستگاه هات تپ می تواند پیشروی مورد نیاز را انجام دهد.

دستگاه هات تپ همچنین باید توان تحمل دمای خط و فشار آن را داشته باشد. این دو متغیر عواملی هستند که می توانند انشعاب گرم را دچار چالش کنند و از این رو باید دستگاهی را برگزید که سقف تحمل دما و فشار در آن بیشتر از میزان کاری خط لوله و سیال باشد.

در کل وظیفه مجری عملیات است که کلیه داده های تعیین کننده در عملیات انشعاب گرم را دریافت کرده و بر اساس آن ها یک دستگاه هات تپ را انتخاب کند که پاسخگوی تمامی متعیرها و داده ها باشد. عدم رعایت این نکته به معنای تن دادن به یک عملیات ناقص و پرخطر و ریسک است.

آماده سازی دستگاه هات تپ:

متناسب بودن دستگاه هات تپ با شرایط کاری تنها مقدمه اجرای عملیات انشعاب گرم نیست. دستگاه باید برای این که عملیات را به مطمئن ترین شکل ممکن انجام دهد آماده سازی و تجهیز شود. دستگاه هات تپ یک ماشین مکانیکی است که تحت فشار هیدرولیکی یا پنوماتیکی حرکت می کند و ضمن پیشروی توسط اپراتور، با لوله درگیر می شود. فرایند پیشروی؛ برش لوله و عقب نشینی دستگاه هات تپ، که در مجموع مراحل انشعاب گرم را تشکیل می دهند باید به نجوی انجام شود که هیچ ایراد فرایندی در آن مشاهده نشود. این امر نیز مستلزم آماده سازی دستگاه هات تپ پیش از نصب روی ولو و مجموعه است.

دستگاه هات تپ باید از حیث ابزارهای برش لوله، ابزارهای تحمل فشار لوله و سیال، پیشروی لازم، نیروی کار ماهر و مواردی از این دست کاملا آماده و مجهز باشد تا در حین کار دچار ایراد نشود. هر یک از این عوامل می تواند نقشی تاثیرگذار بر اجرای صحیح عملیات داشته باشد و در صورتی که آماده سازی دستگاه هات تپ به درستی انجام نشود باید انتظار هر گونه خطا و ریسکی را در انشعاب گرم داشت.

دستگاه هات تپ دستگاه هات تپ و انشعاب گرم

در مواردی پیش می آید که دستگاه هات تپ با شاخص های موجودی که دارد توان انجام عملیات مورد نیاز مشتری را ندارد. برای مثال ممکن است دستگاه هات تپ توان انشعاب گرم در دمای درخواستی مشتری را نداشته باشد. یا ممکن است سایز دستگاه هات تپ برای انشعاب گرم مورد نظر کافی نباشد. مواردی از این دست می توانند بر روند کار خلل وارد کنند و اجازه ندهند که انشعاب گیری به درستی انجام شود. در این شرایط تنها راه ممکن که دستگاه هات تپ را برای انشعاب گرم مورد نظر قابل استفاده می گرداند توانمندسازی آن است. یعنی باید به دستگاه قابلیت هایی فراتر از ویژگی های فنی خود آن داد. برای مثال می توان با استفاده از سیستم های خنک کننده دستگاه را برای انجام عملیات انشعاب گرم در دماهای خیلی بالا آماده کرد. یا می توان با استفاده از ابزارهای کمکی شفت را تقویت کرده و این امکان را فراهم کرد که پیشروی در سایز مورد نظر مشتری انجام شود.

مواردی از این دست پرشمار است اما امکان پذیری یا ناپذیری این اقدامات بستگی به توان و تبحر مجری انشعاب گرم و البته میزان قابلیت های خود دستگاه هات تپ دارد. بهر حال این دستگاه نیز سقف قابلیت هایی دارد و نمی توان با آن هر اقدامی را انجام داد. مجری انشعاب گرم می تواند تا جایی که استانداردها و الزامات اجازه می دهد توانمندسازی را انجام دهد؛ حال اگر کارهای انجام شده پاسخگوی عملیات انشعاب گرم بود می توان از دستگاه هات تپ بهره برد، اما اگر این امکان فراهم نبود باید از انجام کار سر باز زد و اجرای آن را موکول به تهیه و تجهیز دستگاهی کرد که قابلیت انجام آن را دارد.

دستگاه هات تپ چه ویژگیهایی دارد؟

عملیات انشعاب گیری خطوط لوله از جمله فرایندهای زنده است که روی خط لوله حاوی سیال انجام می شود. دستگاه هات تپ در زمانی که خط دارای سیال بوده و تحت فشار است با لوله درگیر شده و آن را می برد تا انشعابی جدید روی آن ایجاد کند. این قابلیت منخصر به فرد باعث شده است که هزینه های انشعاب گیری از خطوط لوله به میزان چشکگیری کاهش یابد و بهره برداران ناچار نباشند بای یک انشعاب گیری مجموعه صنعتی خود را برای ساعت ها و البته بهتر است بگوییم روزهای متمادی تعطیل کنند.

این قابلیت فرایندی در واقع بع قابلیت های خود دستگاه هات تپ مربوط است. دستگاه هات تپ ویژگی هایی دارد که امکان انجام عملیات به این نحو را فراهم کرده است. این دستگاه در واقع دارای یک شفت بلند است که به کاتر متصل است. این شفت به دستگاه اجازه می دهد که تا حد نصاب لازم پیشروی را انجام دهد و پس از اتمام فرایند به عقب بازگردد. کاتر نیز که به شفت متصل است وظیفه برش لوله را بر عهده دارد. کاترها بر اساس سایز مورد نیاز و انشعابی که می خواهیم ساخته شده و آماده می شوند تا روی دستگاه نصب شوند و در حین کار ضمن حرکت دورانی لوله را می برند.

دستگاه هات تپ و نصب روی ولو دستگاه هات تپ دستگاه هات تپ چه ویژگیهایی دارد؟ IMG 1321
دستگاه هات تپ در حال انتقال و نصب روی اتصالات دائم

این مکانیزم به افزایش بهره وری خصوصا در پالایشگاه ها، پتروشیمی ها، خطوط انتقال و مراکزی از این دست کمک شایانی نموده است. به طور کلی برخی ویژگی ها به دستگاه هات تپ جایگاه و مزیت برجسته ای می دهد و همین نکات آن را به یک فن آوری بهینه می گرداند:

  • دستگاه هات تپ نیاز ساده به انرژی های محرک دارد و معمولاً با یک موتور محرک هیدرولیکی یا پنوماتیکی به سادگی قابل راه اندازی است. ساختار دستگاه هات تپ به گونه ای است که برای عملکرد خود کمترین نیاز به انرژی وجود دارد. معمولاً نیروی هیدرولیکی یا پنوماتیکی با استفاده از شیلنگ ها و رابط ها به دستگاه منتقل می شوند و به این ترتیب دستگاه راه اندازی می شود. نیروی پیشروی دستگاه هات تپ نیز به صورت دستی تأمین می شود و از این رو می توان گفت دستگاه هات تپ کمترین نیاز به انرژی را در مقایسیه با بسیاری از محصولات و ماشین آلات خطوط لوله دارد.
  • دستگاه هات تپ قابلیت حمل نسبتاً ساده ای دارد و یا وجود وزن بسیار بالا معمولا با جرثقیل امکان نصب و حمل آن در هر مکان و موقعیتی وجود دارد. این دستگاه دارای یک شفت بلند است که به آن ساختار طولی داده است. همین امر جابجایی آن را تسهیل نموده است. در ضمن این که در صورت سقوط یا ضربه خوردن آسیب چندانی به آن وارد نمی شود البته با این ملاحظه که خود می تواند به تجهیزات جانبی و خصوصا نیروی انسانی فعال در مجاورت محل حمل آسیب های جدی وارد کند.
  • دستگاه هات تپ فرایند نصب، راه اندازی و عملکرد سریع و ساده ای دارد. این فرایندها توسط اپراتورهای فاقد مهارت نیز قابل انجام است. البته باید میان این فرایندها با کارکرد و عمکلرد دستگاه هات تپ تمایز گذاشت چرا که کار با آن نیاز به مهارت و تخصص و دانش دارد.
  • ماهیت این دستگاه پرتابل است و به گونه ای است که به محل انجام عملیات منتقل می شود و کار را در همان مقصد انجام می دهد. دستگاه ها و خدمات پرتابل دارای این مزیت هستند که به محل اعزام می شوند.
  • دستگاه هات تپ در صورت رعایت استانداردها و الزامات متغیر غیر قابل پیش بینی ای ندارد و در صورتی که ضوابط رعایت شده باشد می توان ضمانت داد که دستگاه با بیشترین ضریب ایمنی کار خود را انجام خواهد داد. اگرچه عملیات انشعاب گیری گرم دارای ماهیت ویژه است و جزو خدمات پر ریسک محسوب می شود اما فن آوری دستگاه هات تپ به گونه ای است که در صورت رعایت الزامات و استانداردها به بهترین نحو عملکرد خود را به انجام می رساند.
  • دستگاه هات تپ به فرایند انشعاب گیری چنان پشتوانه ای می دهد که وجود ۲ یا ۳ نفر را برای آغاز و انجام عملیات مکفی می دارد. به عبارتی برای انجام انشعاب گرم توسط دستگاه هات تپ نیاز به نیروی کار زیاد نخواهد بود.
  • مهم ترین مزیت دستگاه هات تپ این است که انشعاب گیری را بدون تداخل با سایر رویه ها و فرایندهای موجود در مجتمع صنعتی به انجام می رساند. به عبارتی دیگر در اغلب موارد بدون نیاز به قطع فرایندهای دیگر می توان انشعاب گیری را با دستگاه هات تپ به انجام رساند. فقط و در موارد نادر زمانی که نیاز به افت یا تقویت فشار وجود دارد یا پای شرایط خاصی در میان است ممکن است بخشی از فرایندهای مجتمع دچار تغییراتی شوند که آن ها نیز فقط به زمان انشعاب گیری محدود است و بلافاصله پس از اتمام کار امکان بازگرداندن فرایندها به شرایط آغازین وجود خواهد داشت.
  • فرایند تعمیرات و تعویض قطعات آن نیز کم دردسر و با کمترین هدر رفت زمان انجام خواهد شد. تجهیز و آماده سازی دستگاه برای هر عملیات جدید زمان چندانی را نیاز نخواهد داشت و در صورتی که اپراتورها دانش و تخصص لازم را داشته باشند این زمان به کمترین میزان خود کاهش خواهد یافت.
دستگاه هات تپ و انشعاب گرم دستگاه هات تپ دستگاه هات تپ چه ویژگیهایی دارد؟ IMG 0374
دستگاه هات تپ ابزاری مطمئن برای انشعاب گیری خط لوله

دستگاه هات تپ یک دستاورد بزرگ در صنایع نفت و گاز و محصولی است که ضمن مزایای آشکار خود معایب و آسیب پندانی را در پی خود ندارد. این دستگاه و کار با آن نیازمند مهارت ها و تخصص هایی است که بر حسب آیتم هایی نظیر تجربه، آموزش، کارآموزی، مطالعات و استانداردها، الزامات و دستورالعمل ها و در نهایت همت و کوشش یک مجموعه برای پیشبرد صحیحی این فرایند تعیین می شوند. در صورت رعایت و پایبندی به این متغیرها و معیارها می توان مطمئن بود که عملیات انشعاب گیری توسط دستگاه هات تپ به بهترین نحو انجام خواهد شد.

هات تپ و ضرورت آب بندی اتصالات

آب بندی در عملیات هات تپ جزو شروط اصلی محسوب می شود. اصولاً مزیت عملیات هات تپ در همین قابلیت می باشد و اگر مجری فرایند نتواند شرایط آب بندی مجموعه را به درستی تحقق ببخشد در واقع فلسفه وجودی عملیات هات تپ زیر سوال رفته است. از این رو در اجرای عملیات هات تپ ضرورت آب بندی هر کدام از اتصالات و گام ها باید در پس دهن تمامی نیروهای فعال در عملیات باشد.

آب بندی مجموعه فرایندهای هات تپ شامل اقداماتی می شود که در هر گام روی فرایندها و اتصالات و اجزا و ابزار انجام می شود تا در هر مرحله از کار گرم با ایرادی نظیر نشتی مواجه نشویم. این دست اقدامات مجموعه وسیع و بسیطی را می طلبد و از همین رو برای انجام عملیات هات تپ به نحو صحیح باید به تمامی آن ها توجه داشت.

هات تپ ولو و اتصال آب بندی هات تپ  هات تپ و ضرورت آب بندی اتصالات hottap 2 Copy
مجموعه هات تپ، اتصال و ولو باید ضمن اتصال به یکدیگر مجموعه را آب بند نگاه دارند

نشتی چگونه ایجاد می شود؟

برای این که نسبت به آب بندی فرایند هات تپ اشراف کامل داشته باشیم باید ابتدا عوامل ایجاد نشتی را برشمریم تا بتوانیم از بروز هر یک از آن ها پیشگیری کنیم. نشتی حین عملیات هات تپ به دلایل عدیده ممکن است رخ دهد که اصلی ترینشان بشرح زیر است:

– نشتی از ناحیه اتصال:

ممکن است نشتی ناشی از تصال سه راهی ای باشد که ساخته شده است و روی لوله نصب شده است. اجزای اتصال سه راهی معمولاً به روش جوشکاری روی هم مونتاژ می شوند و اگر جوشکاری و ساخت اتصال به درستی و متناسب با شرایط و مشخصات فنی خط لوله انجام نشده باشد با ایراداتی نظیر نشتی در آن مواجه خواهیم بود

– نشتی از ناحیه نصب اتصال روی لوله

گاهی اوقات ممکن است خود اتصال به درستی ساخته شده باشد اما از محل نصب آن روی لوله دچار نشتی شویم. این مهم در خصوص اتصالاتی که به صورت مکانیکی روی لوله نصب می شوند بارزتر خواهد بود و به همین دلیل باید توجه ویژه به نحوه اتصال را داشته باشیم.

جوشکاری اسپلیت تی هات تپ   هات تپ و ضرورت آب بندی اتصالات IMG 4703 min 2
جوشکاری اتصال هات تپ روی لوله نقش حائز اهمیتی در آب بندی و پیشگیری از بروز نشتی دارد

– نشتی از ناحیه محل نصب ولو روی اتصال

در عملیات هات تپ دو اتصال دائم وجود دارد؛ دائم از این لحاظ که اغلب پس از اتمام عملیات هات تپ نیز روی لوله باقی می مانند و در واقع به جزوی از انشعاب جدید تبدیل خواهند شد. این دو اتصال ولو و سه راهی هستند. در صورتی که محل نصب سه راهی روی لوله صحیح و ایمن باشد باز هم در خصوص اتصال ولو روی آن باید اهتمام ویژه را به خرج داد تا از این ناحیه نیز دچار نشتی نباشیم. قرار دادن یک گسکت مناسب با سایز و فشار خط و سیال یکی از مهم ترین اقدامات در این خصوص است. علاوه بر این چنان که می دانیم این دو اتصال از طریق چیپ و مهره به هم متصل می شوند. از این جنبه نیز لازم است مجری عملیات هات تپ دقت و وسواس کافی را داشته باشد.

– نشتی ولو

ولو حتما باید بر اساس مشخصات فنی سیال و خط لوله انتخاب شود. چنان که می دانیم انواع ولوها در خطوط لوله موجود هستند و در انجام هات تپ باید به سراغ ولوی رفت که متناسب با شرایط کاری باشد. برای مثال برای هات تپ گیری روی خطوط لوله حاوی گاز معمولاً ترجیح بر آن است که از ولو توپی استفاده شود. ولو پروانه ای، کشویی و دروازه ای دیگر ولوهای موجود در بازار هستند که بسته به شرایط کاری برای عملیات هات تپ انتخاب می شوند. پس از انتخاب ولو مناسب نوبت به تست فشار آن می رسد. عملکرد صحیح ولو مروط به آن است که تحت فشاری کاری خط بتواند پاسخگو باشد. برای کسب اطمینان از این امر ولو را تحت فشار هیدرواستاتیک قرار می دهیم تا نسبت به قابلیت آب بندی آن تحت فشار کاری خط اطمینان حاصل کنیم.

در صورتی که هر یک از این دو نکته را از قلم بیاندازیم خواه ناخواه ضریب اطمینان عملیات را کاهش داده ایم و فرایند را در معرض نشتی احتمالی قرار داه ایم.

– نشتی از ناحیه دستگاه هات تپ

از دیگر تهدیدات عملیات هات تپ بروز ایراد از جانب خود دستگاه هات تپ است. ممکن است بنا به هر دلیلی دستگاه قابلیت آب بندی خود را از دست داده باشد. فقدان سیستم مطمئن نگهداری و تعمیرات، فرسودگی و از کار افتادگی برخی اجزا و قطعات دستگاه هات تپ، آسیب دیدن شیر تخلیه و مواردی از این دست می توانند باعث بروز نشتی در عملیات شوند.

اگر نشتی ناشی از دستگاه هات تپ به اجزای داخلی آن مرتبط باشد پروسه تعمیرات آن کمی دشوارتر خواهد بود و مجری کار ناچار خواهد بود کار را به منظور تعمیر دستگاه متوقف کند، اما اگر نشتی از ناحیه اجزای خارجی نظیر شیر تخلیه باشد می توان در روند انجام عملیات آن را رفع نمود

بزرگ ترین مزیت عملیات هات  تپ در این است که مجموعه را تا انتهای فرایند انشعاب گیری آب بند نگاه می دارد و اصولا دلیل مراجعه برنامه ریزان به این عملیات در همین نکته نهفته است. در عملیات هات تپ هیچ سیالی به بیرون رخنه نمی کند و سیال تحت هر فشاری هم که باشد در فضای داخلی خط لوله به جریان خود ادامه می دهد. کافی ایت که مجری عملیات هات تپ با درن ظر داشتن استانداردهای عملیات انشعاب گرم، اطلاعات دقیق فنی خط را دریافت نموده و بر اساس آن برنامه ریزی های فنی، مهندسی و اجرایی را برای انجام موفق و بی کم و کاست عملیات به انجام برساند. عملیات هات تپ در صورت رعایت استانداردها و الزامات مطمئن ترین و ایمن ترین عملیات خواهد بود، اما در صورت عر گونه غفلت می تواند منشأ آسیب و خطرات بزرگی باشد. نشتی سیال مسئله ای قابل اغماض نیست و جدا از ناموفق بودن عملیات در ضمن نشتی، نیروی انسانی، مجتمع صنعتی و محیط زیست می تواند در معرض آسیب های ناشی از آن باشد.

هات تپ و شرایط حمل

حمل و نقل در فرایندهای صنعتی جایگاهی حائز اهمیت دارد و توجه به آن بسیار ضروری است؛ هات تپ نیز از این قاعده کلی مستثنی نیست و چه بسا مولفه های تاثیرگذار حمل و نقل در هات تپ از بسیاری فرایندهای صنعتی دیگر دارای اهمیت بیشتری باشد. در عملیات هات تپ تجهیزات سنگین با قابلیت ها و پتانسیل های آسیب زا و خطرناک حمل و نقل می شوند و از همین رو باید تا جای ممکن نسبت به آن ها حساسیت به خرج داد. حمل تجهیزات مربوطه به عملیات هات تپ از چند جنبه واحد اهمیت است و مجری عملیات باید به تمامی آن ها توجه داشته باشد:

  • اول آن که در حمل و نقل به تجهیزات نباید آسیبی وارد شود. تجهیزات و ماشین آلات عملیات هات تپ اکثرا سنگین وزن هستند اما احتمال بروز آسیب در آن ها کم است. برای مثال دستگاه هات تپ کمتر دچار آسیب در صورت افتادن خواهد شد چرا که محل آسیب زایی ندارد. بخشی از قطعات و تجهیزات و اتصالات نظیر فلنج ها هستند که متوجه اهمیت اند. اما با این احوال باید نسبت به حمل آن ها توجه داشت. از سوی دیگر جمل در عملیات هات تپ فقط به دستگاه هات تپ و اتصالات مربوط نمی شود؛ بسیاری از ماشین آلات و تجهیزات نظیر دستگاه جوش، تجهیرات تأسیساتی، ابزارها و ادوات کار به محل اعزام می شوند. در خصوص آن ها نیز باید توجه ویژه داشت
هات تپ و حمل دستگاه   هات تپ و شرایط حمل IMG 2432 min
دستگاه هات تپدر محل استقرار
  • نکته دیگر ین است که در صورت حمل نادرست و احیانا سقوط تجهیزات و ماشین آلات نه فقط دستگاه ها، بلکه محیط نیز در معرض آسیب قرار خواهد گرفت. چه بسا در محل حمل تجهیزاتی نصب و در حال فعالیت باشند که سقوط اجسام روی آن ها آسیب جدی به آن ها وارد کند. در خصوص این تجهیزات نیز باید نهایت دقت را به خرج داد تا آسیبی به مجموعه وارد نکنند.

آسیب دیدن یک دستگاه به معنای آن است که ناچاریم آن را تعمیر یا تعویض کنیم، اما وقتی آن دستگاه روی محلی مملو از تجهیزات و ابزارها سقوط می کند و به ان ها آسیب می زند به معنای آن است که یک یا چند فرایند به همراه تجهیزات مربوط به آن آسیب دیده است و از همین رو باید از بروز این سانحه پیشگیری کرد.

  • مهم ترین نکته در حمل و نقل تجهیزات ایمنی نیروی انسانی است. نیروی انسانی مهم ترین سرمایه هر مجموعه ای است و از این رو محافظت از ایمنی و سلامت آن بر هر فرایندی تقدم دارد. از این رو تدوین دستورالعمل های ویژه در خصوص نحوه استقرار نیروی کار حین حمل تجهیزات هات تپ از اهمیت ویژه ای برخوردار است. برای مثال نیروی کار به هیچ هنوان نباید زیر دستگاهی قرار گیرد که با جرثقیل در حال حمل است. در لحظه بلند کردن دستگاه با جرثقیل یا لیفت تراک حتما باید از محل فاصله گرفت. بلند کردن و حمل دستی تجهیزات مربوط به هات تپ در خصوص اعلب تجهیزات مجاز نیست. مواردی از این دست باید رعایت شوند تا در حین عملیات مشکلی متوجه نیروی کار نشود.

در صورت توجه به آیتم های فوق می توان ضریب ایمنی کار و عملیات را تا حد زیادی بالا برد. اغلب دستگاه ها و تجهیزات مربوط به عملیات هات تپ قابلیت تخریب فرایند را در حد بالایی دارند. از این رو باید به نکات لازم در خصوص حمل این دستگاه ها اهتمام ویژه داشت. مراحل حمل ابزارها و دستگاه های مربوط به عملیات هات تپ را می توان به ترتیب زیر برشمرد:

حمل به محل:

در فرایند حمل دستگاه هات تپ و تجهیزات مرتبط به محل انجام پروژه توجه به چند نکته اساسی است. اول این که دستگاه هات تپ برای انجام عملیات آماده سازی شده است و از این رو حمل آن باید با نهایت دقت انجام شود. حساس ترین بخش دستگاه هات تپ در حین حمل کاتر و خصوصا الماسه های نصب شده روی آن است. کار اصلی عملیات هات تپ که شامل برش گرم لوله می شود را کاتر انجام می دهد. از این رو باید توجه داشت که خصوصا این بخش دچار آسیب، ضربه، تماس و اصطکاک با سایر تجهیزات و مواردی از این دست نشود. سایر تجهیزات نظیر دستگاه جوش و غیره نیز به محل انجام کار منتقل می شوند. لذا باید در خصوص آن ها نیز احتیاط های لازم را رعایت کرد.

حمل درمحل:

دستگاه هات تپ در محل انجام پروژه توسط جرثقیل به محل نصب و انجام کار منتقل خواهد شد و تا اتمام برش لوله به صورت کامل در آن محل نصب شده باقی خواهد ماند. از این رو باید مکانیزمی چیده شود که مسیر حمل و محل نصب دستگاه کاملا ایمن باشد. دستگاه هات تپ سنگین وزن است و احتمال سقوط آن، و یا آسیب دیدن تجهیزات و اتصالات در نتیجه تصادم با این دستگاه وجود دارد. از این رو باید دستگاه را به گونه ای حمل و نصب و نگهداری کرد که هیچ یک از ایرادات ذکر شده بروز پیدا نکنند.

حمل دستگاه در عملیات هات تپ گیری  هات تپ و شرایط حمل 12 min
حمل دستگاه هات تپ توسط جرثقیل در محل انجام عملیات

لازم به ذکر است عملیات ها معمولاً در موقعیتی صعب و در ارتفاع یا ناحیه حفاری شده انجام می شود. از این رو مسیر حمل دستگاه هات تپ و سایر تجهیزات باید کاملاً پیش بینی شده و سهل الوصول باشند.

حمل از محل:

یکی از مهم ترین ذهنیت های غلط در اغلب فرایندهای صنعتی تصور اتمام کار پس از انجام فرایند نهایی است. مجریان تصور می کنند که با اتمام فرایند برش گرم لوله توسط دستگاه هات تپ کار تمام شده است و به یکباره از رعایت نکات ایمنی و فنی غافل می شوند. این مهم ضریب آسیب های وارده پس از اتمام عملیات را افزایش می دهد و به همین دلیل باید در خصوص آن نیز حساسیت ویژه به خرج داد. مسیر خروج دستگاه هات از محل و انتقال آن به وسیله حمل به خارج از ایستگاه کاری باید به دقت انجام شود تا آسیبی از مرحله نهایی فرایند نیز متوجه مجموعه نشود.

حمل و نقل بخشی غیر قابل کتمان از فرایندهای صنعتی به شمار می رود و این مهم در خصوص خدمات پرتابلی که در محل ارائه می شوند نظیر عملیات هات تپ واجد اهمیت وافری است. از این رو باید در انجام آن دقت کافی را به خرج داد تا این بخش از فرایند نیز همچون فرایندهای اجرایی کار صحت و سلامت خود را حفظ نماید.

هات تپ چگونه انجام می شود؟

عملیات هات تپ فرایندی است روی خطوط لوله که می تواند بدون اثرگذاری بر فرایندهای موازی خطوط انجام شود و بدون هر گونه تداخلی با موفقیت به اتمام برسد. این عملیات انشعاب گیری از لوله ها در زمانی است که سیال درون آن ها جریان دارد و از این حیث توجه به مراحل و چگونگی انجام کار گرم هات تپ بسیار حائز اهمیت است.

برای بسیاری از فعالان که آشنایی دقیقی با این فرایند ندارند کمی عجیب می نماید که چگونه بدون قطع جریان سیال از لوله، می توان از آن انشعاب گیری کرد. در هر صورت هر گونه سوراخکاری و برش حفره ای ایجاد می کند که در صورت وجود سیال از آن به بیرون فوران می کند. پس چگونه است که عملیات برش لوله با انشعاب مورد دلخواه حین جریان سیال انجام می شود و هیچ گونه نشتی و برون ریز سیال در آن مشاهده نمی شود؟ در جواب باید گفت مکانیزم عملیات هاتتپ به گونه ای طراحی شده است که بدون بروز کوچک ترین نشتی کل فرایند انشعاب گیری به صورت کاملاً آب بند انجام می شود. از چه فن آوری هایی استفاده می شود که فرایند برش لوله را اینچنین ایمن می سازد؟

هات تپ خطوط لوله  هات تپ چگونه انجام می شود؟ photo 2017 08 06 16 39 38
عملیات هات تپ روی خط لوله

در پاسخ باید گفت آن چه فرایند هات تپ را ایمن می کند ساختار آب بند آن در کنار اتصالاتی است که برای انشعاب گیری از خط لوله مورد استفاده قرار می گیرند. به عبارتی دیگر دستگاه هات تپ که خود قابلیت آب بندی کامل دارد با سایر اتصالاتی که برای انشعاب گیری مورد استفاده قرار می گیرند کل مجموعه را در حین عملیات انشعاب گیری آب بندی می کنند.

اتصال سه راهی

شرح فرایند هات تپ به این گونه است که در مرحله اول باید یک اتصال سه راهی با استحکام بالا ساخته شده و روی لوله نصب و جوشکاری شود. فرایند نصب باید به گونه ای باشد که اولاً هیچ گونه نفوذی به درون لوله اتفاق نیفتد و لوله سوراخ نشود. چنان که می دانیم جین جوشکاری ممکن است به دلایل مختلف لوله سوراخ و دچار نشتی شود. باید کار به گونه ای انجام شود که اکیدا چنین اتفاقی نیفتد.

پس از اتمام عملیات جوشکاری و نصب اتصال روی لوله نوبت به نصب ولو روی اتصال سه راهی می رسد. در این مرحله نیز باید اهتمام کافی را داشت تا فیتینگ ولو روی اتصال به درستی و دقت انجام شود تا در حین کار دچار مشکل نشویم. لازم به ذکر است ولو پیش از نصب حتما باید تست شود تا مطمئن شویم استحکام کافی برای تحمل فشار خط را دارد.

دستگاه هات تپ

پس از آن نوبت به انجام عملیات هات تپ می رسد. در عملیات انشعاب گیری به روش هات تپ دستگاه روی ولو نصب و بسته می شود. باید دقت داشت که میان محل نصب هر یک از این اتصالات نیاز به یک گسکت متناسب با شرایط فنی کار است. گسکت ها در محل نصب ولو روی اتصال و نیز نصب دستگاه هات تپ روی ولو قرار می گیرند.

پس از این که دستگاه هات تپ را روی ولو نصب کردیم می توان عملیات انشعاب گیری را آغاز کرد. برای این کار ابتدا باید محرک هیدرولیکی آن آماده سازی و تنظیم شود. پس از آماده سازی موتور هیدرولیکی و روشن کردن آن حرکت دورانی کاتر دستگاه هات تپ شروع می شود. به این ترتیب مجموعه کاملاً آماده برش گرم می شود و اپراتور می تواند با پیشروی شفت برش را آغاز کند.

پیشروی کاتر

در فرایند پیشروی دستگاه هات تپ، کاتر ضمن حرکت دورانی خود به جلو پیشروی می کند. کاتر از مسیر ولو و اتصال سه راهی نصب شده روی لوله عبور می کند و در نهایت به لوله می رسد.

البته کاترها دارای یک مته راهنما هستند که پیش از خود کاتر به لوله می رسد و آن را سوراخ می کند. مته راهنما دارای یک سر الماس دار است که لوله را سوراخ کرده و ضمن پیشروی به داخل باعث می شود کاتر در ضمن حرکت دورانی خود دچار لنگی نشود.

پس از مته راهنما کاتر ضمن حرکت دورانی با محوریت مته راهنما درگیری با لوله را آغاز کرده و لوله را به سایز خود می برد. در فرایند برش لوله توسط کاتر باید بسیار دقیق عمل کرد و سرعت پیشروی را به گونه ای تنظیم کرد که کار با استانداردترین شکل ممکن انجام شود. سرعت بالای پیشروی باعث شدت بالای درگیری کاتر و لوله شده و ممکن است باعث خراب شدن کاتر یا ایجاد حرارت بالاتر از حد مجاز ناشی از اصطکاک بالای کاتر و لوله شود که بسیار خطرناک است و حتما باید از وقوع آن پیشگیری کرد.

عملیات هات تپ با استخراج کوپن به اتمام می رسد  هات تپ چگونه انجام می شود؟ oil terminal asaluyeh
اتمام عملیات هات تپ و استخراج قطعه بریده شده (کوپن)

در عملیات هات تپ باید بسیار توجه داشت که پیشروی حد نصابی دارد و نمی توان فرایند پیشروی را تا آخر ادامه داد چرا که ممکن است هر دو طرف لوله را ببرد که این به نوبه خود یک ایراد اساسی است. بنابراین باید در خصوص میزان پیشروی لازم جهت برش کامل لوله نیز پیش بینی ها و محاسبات لازم را انجام داد.

اتمام عملیات

پس از اتمام برش لوله باید پسروی و عقب نشینی دستگاه هات تپ را به انجام رساند تا بتوانیم ولو را ببندیم. از این رو دستگاه عقب نشینی کرده و متعاقب آن ولو را به صورت کامل می بندیم تا بتوانیم دستگاه را از مجموعه خارج کنیم. پس از باز کردن دستگاه می توان گفت عملیات هات تپ به اتمام رسیده است و کارفرما می تواند از انشعاب ایجاد شده از طریق ولو بهره برداری کند.

مهارت ها در هات تپ کدامند؟

عملیات هات تپ از جمله فرایندهای خطوط لوله است که بر حسب کارکردها دارای مکانیزم عملکردی خاص خود است. آشنایی و کسب مهارت در زمینه اجرای hottap طبیعتاً پیش شرط انجام یک عملیات خوب است و از این رو مجریان باید نسبت به تمامی خلل و فرج کار آشنایی کامل داشته باشند. انجام عملیات هات تپ یک فرایند چند مرحله ای بوده و دارای چند زیر فرایند است که بعضاً مهارت های متنوعی را می طلبند. فرایندهای فنی و صنعتی کار گرم hottapping نیاز به مهارت های زیر دارد:

– اپراتور فنی

از آن جا که هات تپ یک عملیات فنی است اپراتورهای مرتبط به آن باید مهارت و آشنایی کافی با کار فنی خصوصا در حوزه خطوط لوله و در مراکز پالایشگاهی و پتروشیمی داشته باشند. چنان که می دانیم هر فیلد صنعتی الزامات و ادوات خاص خود را دارد که آشنایی با آن ها به یک اپراتور کمک می کند تا فرایندها را با سرعت و مهارت بالاتری به پیش ببرد. اپراتورهای عملیات hottapping در هر کدام از بخش هایش نیز باید آشنایی کافی با این دست الزامات داشته باشند تا بتوانند در تسریع فرایند بیشتر یاری رسانی کنند.

– اپراتور تأسیساتی

بخشی از نیازهای عملیات hottap تأسیساتی است. چنان که می دانیم این عملیات روی خطوط لوله و معمولاً در محیط هایی انجام می شود که دسترسی مستقیم به تأسیسات فراهم نیست. تأسیسات برقی مهم ترین این موارد است که می بایست برای انجام کار تأمین شود. حتی فرایندهایی نظیر ساخت اتصال نیز ممکن است به اقتضای نیاز پروژه در محیط های دور از دسترس انجام شود. در این شرایط باید تأسیسات برقی، کارگاه و محل مناسب انجام کار، و امکاناتی از این دست فراهم شود. اپراتورها باید توانایی تأمین تأسیسات با توجه به تجهیزات در اختیار قرار گرفته را داتشه باشند. برای مثال وقتی برای تأمین برق ژنراتور دیزلی به محل اعزام می شود، چه بهتر آن که اپراتورهای فنی کار اشنایی با عملکرد، طرز کار، تعمیر و مواردی از این دست را داشته باشند.

– اپراتور هات تپ

گذشته از شاخصه های فنی آن، عملیات هات تپ مهارت های ویژه فنی خود را می طلبد و مستلزم آموزش ها و تجارب خاص خود است. اپراتورhot tap وظیفه باردهی به دستگاه هات تپ جهت انجام فرایند برش گرم را بر عهده دارد. باردهی باید به گونه ای انجام شود که بدون صدمه دیدن هیچ یک از اجزای دستگاه و نیز خط لوله، برش لوله را با موفقیت و به صورت کامل انجام دهد.

هات تپ و مهارت اپراتور اجرای کار گرم هات تپ مهارت ها در هات تپ کدامند؟ IMG 1141 1024x1024
مهارت اپراتور؛ رمز موفقیت در عملیات هات تپ

در این فرایند کاتر روی سطح لوله می گردد و ضمن حرکت دورانی، لوله را در ضمن جریان سیال برش می دهد. کاتر با لوله درگیر می شود و ضمن اصطکاک با آن از طریق الماسه های برش، لوله را می برد. باردهی به کاتر از طرف اپراتور باید به قدری ماهرانه انجام شود که این فرایند با کمترین ضریب خطا انجام شود. اپراتور هات تپ همچنین باید اجزا و عملکرد دستگاه هات تپ را کاملاً بشناسد تا در ضمن برش نسبت به کم و کیف فرایند و ایرادات احتمالی آن اشراف داشته باشد. این امر در پیشگیری از خطاهای احتمالی کمک می کند.

– برقکار:

چنان که می دانیم دستگاه هات تپ با موتور محرک پاوریونیت که یک دستگاه هیدرولیکی است کار می کند. پاوریونیت انرژی الکتریکی را دریافت می کند و از این رو دارای مکانیزم الکتریکی است. آشنایی با عملکرد الکتریکی پاوریونیت از اصول مهم در پیشبرد عملیات hottap است. این دستگاه با برق سه فاز کار می کند و آشنایی و اشراف نسبت به مکانیزم ورودی آن از اهمیت اساسی برخوردار است. در بسیار از مواقع به دلایل عدیده موتور از کار می ایستد و ادامه کار با وقفه مواجه می شود. ممکن است ایراد جزئی و سریعا قابل رفع باشد اما به دلیل عدم مهارت اپراتورها و نیروی فعال در محیط کار انجام نشود. ولی همین مشکل و نارسایی کوچک می تواند برای ساعت ها یک کار را معطل کند و چه بسا در صورت فقدان نیروی ماهر و کارآشنا در زمینه برق، پروژه به صورت موقت تعطیل شود. در این دست شرایط وجود یک تکنیسین کارآشنا می تواند کمک شایانی بکند. دست کم مجری hottapping موظف است که سیستم الکتریکی دستگاه پاوریونیت خود را همیشه و خصوصاً پیش از انجام پروژه مورد بازرسی قرار دهد تا در حین کار کمترین آسیب را به پروژه ایجاد کند.

– جوشکار

جوشکاری بدون شک مهم ترین فرایند در عملیات هات تپ محسوب می شود. عملیات جوشکاری روی خطوط لوله هم به لحاظ میزان زمانی که صرف می کند، هم به لحاظ میزان دقت و برنامه ریزی ها و دستورالعمل های مهندسی که می بایست برای انجام کار hottap تدوین شود، هم به لحاظ حساسیت بالای فرایندی و خطرات بالقوه ای که می تواند بر کار وارد نماید مهم ترین جزء در عملیات هات تپ گیری محسوب می شود و از این رو اهتمام ویژه به آن ضروری است. تدوین دستورالعمل های جوشکاری بخشی از کار را شامل می شود و بخش مهم تر انتخاب جوشکارانه متبحر و آشنا به فرایند جوشکاری روی خطوط لوله است. از طرفی انجام عملیات hottap نیازمند ساخت اتصالات و نصب آن ها روی خط لوله است و این فرایند نیز معمولاً از طریق جوشکاری انجام می شود. بنابراین جوشکار متبحر از اصلی ترین پیش نیازهای یک عملیات hottap با کیفیت بالاست.

هات تپ و جوشکاری روی خط لوله هات تپ مهارت ها در هات تپ کدامند؟ welding min
جوشکاری در هات تپ

بهره گیری از نیروی کار ماهر در تمامی زمینه های صنعتی دارای اهمیت است، اما طبیعتا هر چه فرایندها پیچیده تر، دشوارتر و حساس تر می شوند و متغیرهای فنی و ایمنی آن شدت خطر و آسیب بالقوه بیشتری را اقتضا می کنند، لزوم بهره گیری از نیروی کار ماهر ضروری و ضروری تر می شود. نیروی کار مجرب می تواند نقش زیادی در پیشبرد کار با اطمینان بالا داشته باشد. پرسنلی که سال ها و به دفعات در عملیات hottap درگیر بوده اند و با خلل و فرج آن آشنایی بیشتری دارند می توانند اهرمی مثبت و کارآمد در اجرای یک کار خوب به حساب بیایند. آن ها می توانند حتی به همدیگر کمک کنند و ایرادات احتمالی همدیگر را برطرف کنند. کار تیمی بدون شک نقشی مهم در ارتقای فرایندها خواهد داشت و نیروی ماهر در زمینه هات تپ ضامن ایمنی و کیفیت فرایند خواهد بود.

هات تپ چه نیازهای فنی دارد؟

هات تپ به فراخور مزایایی که برای یک مجتمع صنعتی به همراه دارد لوازم و الزاماتی را نیز می طلبد که عدم تدارک آن ها می تواند آسیب های جدی به عملیات وارد کند. البته تمامی فرایندهای صنعتی واجد این ویژگی رمی باشند و نمی توان یک عملیات را بدون تدارک ابزارها و الزامات به انجام رساند، اما هات تپ با توجه به ماهیت ویژه و حساسیت بالای عملیاتی مستلزم توجهات خاص در زمینه تهیه و تدارک ابزارهای پشتیبانی فنی است.

عملیات hottapping operation عبارت است از اجرای انشعاب گرم خطوط لوله در زمانی که خط تحت فشار است و حاوی سیال است. سیالات فشاری را به مجموعه و دستگاه هات تپ در حین عملیات برش وارد می کنند و هدف مجری hot tap عبارت خواهد بود از دفع فشارهای وارده به منظور اجرای دقیق و صحیح عملیات. از این رو برای انجام یک عملیات با تمامی مخنصات و ملزومات مورد نیاز توجه به این فاکتور ضروری است.

نیازهای هات تپ هات تپ هات تپ چه نیازهای فنی دارد؟ hottapping machine
عملیات هات تپ و نیازها


اجرای هات تپ الزامات فنی عدیده ای را می طلبد. اگر یک پروسه اجرایی hottap را به لحاظ فنی به ورودی ها، خروجی ها و فرایندهای آن تقسیم کنیم، می توان الزامات و تحهیزات مورد نیاز برای هر بخش را به شرح زیر برشمرد:

ورودی های هات تپ و نیازها:

منظور از ورودی ها، پیش نیازها و افدامات اولیه ای است که کار را برای انجام hottap آماده می سازد. وروردی های عملیات در چند دپارتمان باید تهیه و تدارک دیده شوند. اولین آن ها تهیه نقشه ها، برنامه ریزی ها و دستورالعمل های انجام هر یک از مراحل کار است که واحدهای تحقیق و توسعه تهیه و تدوین می شود. این مجموعه شرایط امکان کار، بایدها و نبایدها، آسیب ها، خطرات و خطاهای احتمالی، اقدامات اصلاحی پیشگیرانه و روش های اجرایی را شامل می شود. این مجموعه نقشه راه و راهنمای مجریان کار جهت انجام صحیح هات تپ خواهد بود.

دیگر الزامات مورد نیاز اتصالات سالم، واجد کیفیت کافی و تست و آزمون داده جهت انجام کار است که شامل ولو و اتصال سه شاخه ای می شود که هات تپ روی آن ها انجام خواهد گرفت. پروسه ساخت و نصب اتصال روی لوله باید به دقیق ترین شکل ممکن انجام شود. ولو نیز باید تست شده باشد و پس از تایید صحت و صلاحیت اجرایی روی اتصال نصب شود.

از دیگر ملزومات اجرای هات تپ در فاز ورودی ماشین آلات و تجهیزات ساخت و تست است که باید به بهترین نحو عملکرد خود را انجام دهند. برای مثال اگر گیج دستگاه تست فشار دارای ایراد باشد تمامی تست های فشار خروجی های غلط داشته و نتایج گمراه کننده ای به بار خواهند آورد. تعمیر پیشگیرانه، کالبیراسیون و نگهداری مناسب این تجهیزات بسیار ضروری است.

از دیگر ورودی های عملیات هات تپ تأسیسات مورد نیاز کار است که شامل برق، روشنایی، نأسیسات محیطی نظیر داربست و مواردی از این دست می باشد. تمامی این تأسیسات باید بر اساس اصول فنی و ایمنی در اختیار مجری hottap قرار داده شود تا بتواند کار خود را با کمترین کاستی به انجام رساند. برای مثال اگر سیستم برقرسانی به مجری کار دچار اختلال شود عملا عملیات هات تپ به وقفه خواهد خورد.

در نهایت نیروی کار باتجربه و مهارت، دارای تمرکز و اعتماد به نفس و واجد صلاحیت های لازم جهت انجام کاری به این جساسیت از ملزومات فنی اساسی کار hottapping است که عدم تدارک آن می تواند تبعات جبران ناپذیری داشته باشد.

هات تپ خطوط لوله هات تپ هات تپ چه نیازهای فنی دارد؟ hottapping exhibition
اجرای عملیات هات تپ

فرایند هات تپ و نیازها:

نیازهای فرایندی عملیات hot tap بیش از هر چیز به خود دستگاه هات تپ برمی گردد. عملکرد این دستگاه در حین برش لوله از جمله نکات مهمی است که می بایست در خصوص آن دقیق عمل کرد. دستگاه هات تپ از دو حیث می تواند در اجرای عملیات حائز توجه باشد؛ اول از حیث ویژگی های فنی و آماده بودن دستگاه از لحاظ متغیرهایی نظیر فشار، دما، سایز و مواردی از این دست است. اگر دستگاه قابلیت کار بر حسب این شاخص ها را نداشته باشد نمی توان نسبت به عملکرد مطمئن آن آسوده خاطر بود. بنابراین تست فشار و سایر تست ها پیش از انجام کار باید روی دستگاه انجام شود. همچنین کاتر دستگاه باید  بر حسب جنس لوله و ضخامت آن مورد ارزیابی دقیق قرار گیرد تا نسبت به صحت عملکرد آن مطمئن شویم. اگر فرایند برش دچار ایراد شود چاره ای جز توقف کار و تکرار آن وجود نخواهد داشت.

نکته دوم اپراتوری است که وظیفه بار دادن به دستگاه را خواهد داشت. او نیز باید از تبحر کافی برخوردار باشد تا ضمن تحمیل فشار کافی و استاندارد به دستگاه و اجزای آن حین برش لوله، از آسیب دیدن دستگاه هات تپ و وقفه در فرایند پیشگیری کند.

خروجی های هات تپ و نیازها:

خروحجی عملیات هات تپ کوپن بریده شده از لوله است که ضامن انجام صحیح عملیات به حساب می آید. البته ممکن است با وجود انجام صحیح کار کوپن از مجموعه خارج نشود و در لوله باقی بماند. این بدان معنا نیست که hottap ناتمام باقی مانده است. عملیات هات تپ پس از برش کامل لوله به اتمام می رسد و اگر پین ها و سایر ادوات مورد نیاز به درستی تنظیم شده باشند کوپن از مجموعه خارج خواهد شد. بنابراین تنظیمات لازم در این خصوص باید روی دستگاه انجام شود.

عملیات هات تپ فرایندی است که برنامه ریزی و اجرا و پشتیبانی دقیق را می طلید. پشتیبانی فنی عملیات بخشی بی بدیل از ار را تشکیل می دهد و از این رو مجری هات ت پباید در خصوص آن دقت بیشتری را به خرج دهد. توجه به مولفه های فنی نه تنها از حیث توجه به پیشبرد صحیح کار، بلکه همچنین به منظور حفط کیفیت دستگاه ها، تجهیزات، ابزار و مهم تر از همه سلامت و ایمنی نیروی کار در حین اجرای کار بسیار حائز اهمیت است.

شرایط اجرای هات تپ چیست؟

هات تپ جزو عملیات های خطوط لوله و مخازن است و از آن جا که فرایند انشعاب گیری را تسهیل و تسریع می کند بسیار مورد توجه برنامه ریزان واحدهای صنعتی دارای خطوط لوله است. با استفاده از عملیات هات تپ لوله نیاز اجرایی به اموری همچون قطع جریان سیال، بکارگیری تیم های جداگانه برای تحلیه خط، رسوب گیری از آن، برش لوله و مواردی از این دست رفع می شود. اما از سوی دیگر باید توجه داشت که انشعاب گرم همیشه توجیه پذیر نیست. هرگز نباید تصور کرد که برای انشعاب گیری از خطوط لوله تحت هر شرایطی باید از هات تپ استفاده کرد. استفاده از هر تکنولوژی زمانی مفید به فایده است که به کارایی و بهره وری فرایندها کمک کند. عملیات هات تپ از ان جا که مانع بستن خط و توقف فرایندها می شود دارای مزیت قابل توجهی است، اما چه بسا مختصات فنی یک کار، هات تپ را برای انشعاب گیری مقتضی نکند.

از این رو اجرای hottap را باید منوط به تحقق برخی شروط کرد که عدم تأمین آن ها به معنای توجیه ناپذیری هات تپ خواهد بود. زمانی می توان عملیات هات تپ لوله را در این دست شرایط اجرا کرد که انجام اقدامات اصلاحی به منظور فراهم سازی شرایط کار ممکن باشد. در غیر این صورت اجرای کار هرگز مقرون به صرفه نبوده و باید از روش های جایگزین استفاده کرد. در ادامه به برخی از این شرایط محدود کننده می پردازیم.

هات تپ حفاری هات تپ شرایط اجرای هات تپ چیست؟ hottap stravation
عملیات هات تپ در محیط حفاری شده با رعایت الزامات و شروط ممکن است

– زمانی که خط فاقد سیال است:

زمانی که جریانی درون لوله وجود ندارد انجام عملیات هات تپ برای انشعاب گیری توجیه ندارد. در چنین شرایطی می توان به راحتی با استفاده از ابزارهای برش، لوله را به سایز دلخواه برش زد و انشعاب جدید را روی آن نصب کرد.

– زمانی که فشار خط پایین است:

برای انجام هات تپ لوله حداقلی از فشار دورن لوله لازم است چرا که فرایند hottap  مکانیزم خنک کاری برش در حین انشعاب گیری را از خود سیال می گیرد و اگر سیال فشار کافی نداشته باشد ضریب ریسک کار گرم بسیار بالا خواهد رفت چون در عمل هیچ گونه خنک کاری انجام نخواهد شد.

– در زمان های Shut Down:

معمولاً مجتمع های صنعتی نفتی و گازی و سایر واحدهای صنعتی بازه هایی را در برنامه ریزی خود دارند که در آن ها خطوط لوله تحلیه شده و عملاً فعالیت آن ها از کار می ایستد. در این شرایط نیز می توان از روش های جایگزین برای انشعاب گیری استفاده کرد. حتی بسیار از صاحبان صنایع در زمان هایی که هجله ای برای انشعاب گیری ندارند، برنامه های انشعاب خطوط لوله را خود را به بازه های Shut Down محول می کنند.

– در زمان هایی که فشار خط بسیار بالاست:

دستگاه های هات تپ و نیز استانداردهای مربوط به آن حداقل و حداکثر فشار مجازی را دارند که انجام کار در خارج از این بازه غیر ممکن است. برای مثال اگر دستگاه هات تپ تحمل فشار ۵۰۰۰ پوند در اینچ را داشته باشد انجام عملیات هات تپ لوله تحت فشار ۱۰۰۰۰ پوند امکان پذیر نیست. البته برخی مجریان عملیات هات تپ با استفاده از راهکارهایی نظیر تقویت دستگاه و نصب قطعات و تجهیزات پشتیبانی فشار، می توانند عملیات هایی فشار بالا را انجام دهند که البته این موارد نیز سقف خود را دارد و تقویت دستگاه هات تپ تا حد محدودی ممکن است.

– زمانی که جنس لوله مناسب کار نیست

مجریان مجرب hot tap کوشیده اند محدودیت های انجام هات تپ روی خطوط لوله غیر فلزی را رفع کنند و اکنون روی بسیاری از خطوط لوله می توان عملیات را انجام داد. اما تمامی این موارد مشروط به تأیید مطالعات امکان سنجی است. اگر در مطالعات مذکور اجرای hottap روی لوله خاصی ناممکن گزارش شد انجام عملیات روی آن منتفی خواهد شد.

– زمانی که محیط مملو از مواد شیمیایی خطرزاست:

در صورتی که محیط انجام کار گرم هات تپ حاوی مواد شیمیایی خطرزا باشد اجرای کار روی لوله مشروط به پاکسازی محیط و آلودگی های آن خواهد بود. ممکن است محیط دارای مواد شیمیایی مضر به حال سلامت نیروی انسانی باشد. در این شرایط شاید بتوان با استفاده از ماسک های مخصوص و ایمن اطمینان ایمنی عملیات را تضمین کرد.

از سوی دیگر ممکن است مواد شیمیایی مستعد به واکنش در برابر کار گرم در محیط منتشر باشند. در این شرایط نیز اجرای هات تپ تنها در صورتی مقدور است که محیط پاکسازی شود.

هات تپ در شرایط خاص انجام شدنی است هات تپ شرایط اجرای هات تپ چیست؟ hottap asaluyeh
انجام هات تپ و شرایط آن

– محیط بسته و محدود:

زمانی که قرار است کار گرم hottap در محیط بسته و محدود انجام شود نسبت به جوانب آن باید بسیار حساسیت به خرج داد. محیط های بسته و محدود معمولاً از سه جنبه در فقر به سر می برند: اولاً اکسیژن کافی در محیط وجود ندارد، دوما فشای کافی برای تردد و انجام کار با تمرکز بالا وجود ندارد، و سوماً معمولاً این محیط ها فاقد روشنایی کافی هستند. این سه امر از لوازم مهم و از مقدمات یک عملیات هات تپ مطمئن محسوب می شوند و بنابراین تنها زمانی می توان نسبت به اجرای کار در آن ها اقدام کرد اسن مقدمات به صورت مطمئن تأمین شده باشند.

در هر صورت برای انشعاب گیری پیش شرط و اولویت انجام عملیات هات تپ با مطمئن ترین شکل ممکن است. بهترین راهکار برای انشعاب گیری تضمین ایمنی عملیات hottap و انجام آن است، اما اگر شرایط به گونه ای بود که دریافت چنین تضمینی از واحدهای امکان سنجی مقدور نبود، چاره ای جز صرف نظر از هات تپ و روی آوردن به سایر روش های انشعاب گیری نخواهد بود.